© René Franquinet (2012-2016)    Ontworpen in Serif WebPlus     info@questionit.nl


Question it
Question it

Encyclopaedia Britannica

versus Wikipedia


(mrt. 2011)

De titel Encyclopaedia Britannica versus Wikipedia suggereert dat ik het ga hebben over de verschillen tussen een gerenommeerde encyclopedie en de alom gewaardeerde en vrij toegankelijke Wikipedia. Dat is inderdaad zo, maar ik moet het een beetje beperkt houden. Ik wil het ook eigenlijk niet zozeer hebben over de verschillen als wel over de voordelen van beide producten en het nut dat u ervan kunt hebben.

Ik heb de laatste digitale versie van de Encyclopaedia Britannica aangeschaft (2011 Ultimate Edition op DVD; ultimate: er kan blijkbaar niets meer boven deze editie). Kosten: GBP 40, maar GBP 23 voor “early birds”. Hoewel de papieren editie een schitterende aanblik zou bieden in mijn boekenkast, is ze mij toch iets te omvangrijk en omslachtig voor praktisch nut. De prijs van de papieren editie moet ook vermeld worden: GBP 1295. De artikelen uit de Britannica zijn bedoeld voor volwassenen met een redelijke scholing (zeg maar minimaal havo/vwo-niveau) en geschreven door zo’n honderd full-time redacteuren en meer dan 4000 externe deskundigen. De Britannica wordt over het algemeen beschouwd als de meest “geleerde” encyclopedie op de aardbol. Om met de encyclopedie een wat bredere doelgroep te bereiken, heeft men er op de DVD drie Libraries van gemaakt: een algemene Library voor hogere klassen VO, voor HBO, universitair niveau en geschoolde volwassenen, een Student Library en een Children’s Library. Met haar kwalificaties geeft de Encyclopaedia Britannica duidelijk aan waarvoor en voor wie het naslagwerk bedoeld/geschreven is. Let ook op het gebruik van het wat ouderwetse “ae” in Encyclopaedia, hetgeen het effect kan hebben van restaurantnamen als “In den Vlaemschen Pot”, waarbij associaties met betrouwbaar, degelijk en smakelijk voedsel voor de hand liggen.

De Wikimedia Foundation kan met haar Wikipedia ook een aantal interessante cijfers laten zien (gegevens van eind 2009): 140.000.000 artikelen, 160.000 ondersteunende donaties (waaronder de mijne), hantering van het principe van Creative Commons (er bestaan diverse versies CC, maar overnemen van het artikel mag in ieder geval), 340.000.000 unieke bezoekers. Haar missie is mensen over de hele wereld aan te moedigen artikelen met vooral educatieve inhoud te ontwerpen/schrijven, waarbij vrij gebruik voorop staat en verspreiding van de zo vergaarde kennis hoog in het vaandel staat.

De Britannica dateert van 1768, Edinburgh, de Wikipedia van ongeveer 2001, wereldwijd.

Met deze opvallende verschillen in een notendop tussen beide kennisverschaffers worden ook enkele voor- en nadelen aangeven. Je zou van de Britannica kunnen denken dat het een betrouwbaarder bron is dan de Wikipedia. Maar deze gedachte heeft een aantal jaren geleden een aantal mensen ertoe aangezet eens wat dieper op 42 lemma’s (artikelen, onderwerpen) in te gaan om beide naslagwerken met elkaar te vergelijken. Ze kwamen tot de conclusie dat de Wikipedia helemaal niet slecht was. Perfect was iets anders, maar er stonden geen wezenlijke fouten in. Uiteraard namen ze de Britannica als referentiepunt.

Ik raadpleeg de digitale editie van de Britannica omdat de ordening en cross-reference goed verzorgd zijn en omdat de lay-out schitterend is. Soms neem ik ook echt de tijd voor het lezen van een artikel. Maar ik denk dat ik vaker de Wikipedia raadpleeg omdat die altijd en overal toegankelijk is, de actualiteit groot is en ik zelf wel een beetje kan schiften tussen zin en onzin van het gebodene. Mijn ervaring: bij heel recente topics (onderwerpen) moet je op je hoede zijn, want dan valt er nog wel eens wat speculatiefs te lezen. Dus leer je leerlingen er verstandig mee om te gaan.