© René Franquinet (2012-2016)    Ontworpen in Serif WebPlus     info@questionit.nl


Question it
Question it

De lerende organisatie (1)


(mei 2012)

In het Engels kennen we twee woorden voor het werkwoord leren: to teach en to learn, afhankelijk van de plaats die je in de klas inneemt. De meesten van ons begrijpen dat verschil in positie wel omdat het al vele decennia zo is. Je hebt iemand die een ander iets probeert bij te brengen en de ander die daarvan iets probeert op te steken. Dat de teacher ook iets van de learner kan opsteken, komt niet zo gauw bij veel teachers op. Toch zouden we met deze visie veel van de impasse die in het voortgezet onderwijs bespeurbaar is (en beslist ook in andere onderwijstypen), kunnen doorbreken.

Docenten hebben meestal een goede scholing gehad en sommigen hebben zelfs meer dan dertig jaar onderwijservaring. Die laatsten hebben hun vakscholing lang geleden genoten en willen niet meer zo gauw scholing voor de boeg hebben. De mededeling dat iemand al dertig jaar onderwijservaring heeft, mag je soms letterlijk nemen: dertig jaar lang heeft hij zijn inzichten gebaseerd op dezelfde oorspronkelijke scholing. Je kunt in het VO 10% van je betaalde uren inzetten voor scholing. Dat lijkt nogal wat: zo’n 160 uur in een jaar bijgeschoold worden. Je zou er echt iets van moeten opsteken.

De docent leert en wordt bijgeschoold. Allemaal leren dus. Maar is het onderwijs dan een lerende organisatie? In het algemeen vrees ik van niet. Het kenmerk van een lerende organisatie is dat deze zich voortdurend aanpast aan een veranderende omgeving. Voor dit aanpassen is niet alleen nodig dat je je nieuwe vaardigheden aanleert maar ook dat je oude gewoontes afleert die minder goed voldoen. Dat is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan, want we zijn “im Grunde” allemaal gewoontedieren. Routine kan goed zijn, want ze vergemakkelijkt het leven in veel gevallen. Maar in het onderwijs is routine niet altijd gewenst. Immers inzichten in leren en kennis verwerven veranderen in snel tempo.

Een lerende organisatie is zichzelf continu aan het reorganiseren om haar gestelde doelen te bereiken. In dit proces doet iedereen voortdurend zijn best om zijn capaciteiten te verbeteren. In een lerende organisatie worden nieuwe ideeën en gezamenlijke ambities aangemoedigd.

(wordt vervolgd)